LEFtival – Spieken bij de buren

Het allereerste LEFtival vindt plaats op woensdag 7 oktober 2026 op het Bètaplein in Leiden. Het thema van deze eerste editie is ‘Spieken bij de buren’.

Bij wie en hoe spiekte jij vroeger? Waar zou je nu weleens willen afkijken? En wat valt er eigenlijk bij jou te spieken? Want dat is precies wat we tijdens het LEFtival gaan doen: letterlijk een kijkje nemen bij elkaar.

De buren aan het Bètaplein: LLokaal met LEF, mboRijnland, Technolab en Da Vinci College Lammenschans openen hun deuren. Educatief professionals van de locaties en van andere onderwijsinstellingen laten zien waar ze trots op zijn en wat mensen bij hen mogen afkijken. Tijdens het LEFtival kies je zelf je route.

Claim je ticket voor het LEFtival!

Waar ga jij spieken? Laat je verrassen door workshops, LEFtalks, belevenissen en spiekhoekjes.

Meld je aan en claim je (gratis) ticket via onderstaande knop!

Let op: het LEFtival is alleen voor mensen die werken bij een van de partners van het LEF. Voor een klein aantal mensen buiten het netwerk zijn open tickets beschikbaar, deel je motivatie in het formulier!

Tickets

Beleef het festivalgevoel
Tussen de sessies door geniet je van muziek, eten en ruimte om elkaar te ontmoeten, ideeën uit te wisselen of gewoon even te ontspannen. Samen maken we er een bruisend festival van met frisse perspectieven en nieuwe verbindingen.

Bekijk hieronder het uitgebreide programma!

Programmaoverzicht

Spiek nu alvast wat je te wachten staat!

17:00 – 18.00 u

Eet, Beleef & Ontmoet

Kom binnen en ontdek naast het heerlijke eten welke belevenissen jij kan pakken.

18.00 – 18.15 u

Op naar de buren

Waar ga jij spieken? Verplaats je naar een van de spieklocaties voor de sessie van jouw keuze! Het aanbod staat hieronder beschreven. Inschrijving is op de avond zelf.

18:15 – 19:00 u

Spiekronde 1

Iedereen klaar? Spieken maar!

19.00 – 19.30 u

Dessert & Ontdek

Even een zoete pauze tussen de spiekrondes door! Blijf je op dezelfde spieklocatie, of ga je een deur verder?

19.30 – 20.15 u

Spiekronde 2

Tijd om verder te spieken!

20.15 – 21.00 u

Borrel & Beleef

Dit is het moment om nog even wat te drinken met jouw collega’s en nieuwe mensen te ontmoeten. Swing jij mee met de band ‘Time Flies’?

Eet, Beleef & Ontmoet

Ontdek de wondere wereld van de eddies en het Leidse onderwijs. De eddies lopen rond en halen verrassende praktijkverhalen op, die te zien zullen zijn op OnderwijsindeLeidseregio.nl.

Door Stichting Education Warehouse

Betreed jij de tussenruimte? Dompel je onder in deze ervaring en neem bewust wat tijd voor jezelf. Misschien vind je een antwoord op een vraag die je al langer met je meedraagt. Misschien ontstaat er een nieuw perspectief. Of misschien levert het je simpelweg een moment van rust en een glimlach op.

We verklappen niet te veel over wat er in de Tussenruimte gebeurt, deze staat juist voor het onbekende in jouw (professionele) reis. Wat we wél kunnen beloven, is dat we er zijn met aandacht en begeleiding, zodat jij deze ruimte op jouw manier kunt verkennen. Stap even uit de drukte van het festival en ontdek wat er kan ontstaan in de tussenruimte!

Door Centrum Onderwijs Innovatie van Hogeschool Leiden

Benieuwd hoe je leesplezier kunt aanwakkeren en boeken tot leven kunt brengen? Kom spieken bij Resonans! We nemen je mee in onze bieblessen, delen inspirerende activiteiten rondom boeken en geven een kijkje in het onderwijs binnen het (v)so. We denken graag mee over wat voor jouw leerlingen en situatie kan werken.

Door Resonans i.s.m. BplusC en Korte Vlietschool

JES neemt je mee naar het begin, je reist terug naar je jeugd. Wie las jou voor? Wie geloofde in je? Had je iemand die jou hielp als je ergens mee zat? Kon je na schooltijd sporten of naar muziekles? Wie zag jij als rolmodel? Ga samen in gesprek over kansen in je jeugd. Want die eerste kansen, hoe klein ook, bepalen vaak je levenspad en je toekomst. Pak een kaart en vraag elkaar het hemd van het lijf!

Door JES Rijnland

Benieuwd hoe mode en ontwerp een verhaal over ontwikkeling en leeromgeving zichtbaar kunnen maken? Kostuummaker en ontwerper Nikki Steenbergen presenteert een ‘DNA cape’ die de invloed van omgeving en onderwijs op de ontwikkeling van kinderen en jongeren verbeeldt.

Het werk raakt aan vragen over identiteit, veerkracht en hoe leerlingen zichzelf leren kennen in een tijd waarin ook DNA-tests steeds vaker worden gebruikt om antwoorden te zoeken. Een visuele bijdrage op het snijvlak van kunst, wetenschap en onderwijs.

Door Nikki Steenbergen, i.s.m. mboRijnland, LiS en Universiteit Leiden

Paint it forward, meet a stranger. Dat is de kern van ons concept. Wij schilderen in korte tijd met schmink een afbeelding naar keuze. Niet tegen betaling, maar in ruil voor een ontmoeting met een vreemde. Verbinding begint bij kennismaking.

Door Paula Rementeria Illino (mbo(Rijnland, paintitformward.nl) 

Medewerkers van mboRijnland gaan ons muzikaal verrassen..!

Zet een stap terug in de tijd en laat je spiekend fotograferen in het decor van het Nationaal Onderwijsmuseum!

Inhoud volgt.

Door Stichting WIE BEN JIJ Film

Zet een silent disco-koptelefoon op en luister naar de mini-podcastserie Spieken met LEF. In korte afleveringen van 3 tot 5 minuten vertellen onder andere wethouder Abdelhaq Jermoumi, Angelien Sanderman, Frans Möhring, Jessica Hilhorst en Annick Dezitter over hun spiekgedrag. Waar kijken zij graag af? Wat valt er bij hen te spieken? En welke ideeën nemen zij mee van anderen? Een inspirerende luisterervaring voor tussendoor.

Spieklocatie 1 – LLokaal met LEF (mboRijnland)

Middels een proeverij van werkvormen van de Methodiek Deep Democracy maak je kennis met de verschillende perspectieven op ‘lef in onderwijs’. Na een check-in onderzoeken we de perspectieven, wie zijn ‘partij’ als er lef in het onderwijs getoond wordt. Daarna gaan we pijlen gooien: lef in het onderwijs moet je doen, want… en anderzijds lef in het onderwijs moet je niet doen.

Workshop | Door Marije Kortenoeven (Centrum Onderwijs Innovatie Hogeschool Leiden)

Een gloednieuwe voorstelling van PS Vertelt. De inhoud houden we nog even geheim, maar reken op een bijzondere ervaring die raakt, aan het denken zet en uitnodigt tot gesprek.

Voorstelling | Door PS Vertelt

Van minuscuul kleine briefjes in een etui tot antwoorden verstopt in rekenmachines of smartphones: leerlingen zochten altijd al naar manieren om toetsen te slim af te zijn. Maar wat zegt spieken eigenlijk over onderwijs, prestatiedruk en onze samenleving? En waarom zijn de motieven om te spieken van alle tijden? In deze LEFtalk duiken we in de geschiedenis van het spieken. We kijken naar creatieve spiekmethodes en de voortdurende strijd tussen controle en verleiding in het klaslokaal. Tegelijk gaan we in op grotere vragen: waarom hechten we zoveel waarde aan cijfers, examens en meetbare prestaties? Wat gebeurt er wanneer succes belangrijker wordt dan leren? En wat zegt spieken over de druk om te presteren?

Aan de hand van voorbeelden uit de onderwijsgeschiedenis laat Jacques Dane zien dat spieken niet alleen een vorm van bedrog en zelfbedrog is, maar ook een spiegel van de tijd. Van spiekbriefje tot kunstmatige intelligentie: steeds opnieuw dwingen nieuwe technologieën (het zakrekenmachientje, de mobiele telefoon, smart glasses) ons na te denken over kennis, controle en eerlijkheid. Een LEFtalk over spieken dus, maar vooral ook over onderwijs, moraal, ambitie en de vraag wat ‘leren’ eigenlijk betekent.

LEFtalk | Door Jacques Dane (Nationaal Onderwijsmuseum Dordrecht)

Samen wandelen en Nederlands oefenen, dat is wat we elke week doen met Walking & Talking Leiden. Ervaar dit informeel taalaanbod en loop met ons mee tijdens het LEFtival! Je ontmoet stadsgenoten die de taal leren, buiten het klaslokaal, gewoon in de frisse buitenlucht.

Workshop | Door Zoë van de Kerkhof (Stichting Walking & Talking)

Laat je meenemen in de verhalen en reflecties uit het nieuwe boek Waarover ik praat als ik over onderwijs praat dat 5 oktober verschijnt. Maarten Stuifbergen verkent de pedagogische relatie tussen leraar, kind en omgeving in een tijd waarin maakbaarheid en opbrengsten steeds meer centraal staan. Met voordrachten en gesprekken nodigt hij je uit om opnieuw te kijken naar wat het betekent om leraar én mens te zijn.

LEFtalk | Door Maarten Stuifbergen (WijWijzer Scholen)

Ontdek hoe we een cultuur van omkijken naar elkaar kunnen creëren en de kracht van peers optimaal benutten. In deze sessie dagen we je uit om patronen te doorbreken, uit te gaan van je eigen authentieke creativiteit en het ‘kleine’ te zien. Denk mee over dit nieuwe ecosysteem: hoe ziet het eruit en waar ligt jouw invloed?

Workshop | Door Daisy Driessen (mboRijnland, zichthouder het LEF), Chantal van Arensbergen (zichthouder het LEF) en Chantal de Vries (PROO)

De innerlijke criticus kijkt voortdurend naar de buren: naar anderen, normen en verwachtingen. Hij vergelijkt, beoordeelt en laat regelmatig van zich horen. In deze workshop maak je kennis met Een Kwezel aan boord van Greetje Welten, een verhaal over die innerlijke criticus die we allemaal kennen. Ontdek hoe je bewuster kan leren omgaan met je eigen ‘Kwezel” en hoe je leerlingen en studenten hierbij kan helpen.

Workshop | Door Frederieck van der Ploeg (SCOL, Plezier in Leren)

Breedvormend onderwijs helpt leerlingen om innerlijke weerbaarheid te ontwikkelen, iets wat in deze tijd van grote waarde is. Tegelijkertijd blijkt het voor scholen vaak lastig om ruimte te maken voor brede vorming naast alle dagelijkse urgenties. Wat is er nodig om die beweging toch te maken? In deze sessie verkennen we samen hoe brede vorming een duurzame plek kan krijgen in de school en gaan we met elkaar in gesprek over de kansen, dilemma’s en mogelijkheden in de praktijk.

Workshop | Door Hieke van Til en Andries Rhebergen (Hogeschool Leiden en zichthouders het LEF)
AI verandert de spelregels van toetsing in razend tempo. Profielwerkstukken, verslagen, huiswerkopdrachten: alles wat een leerling thuis maakt, kan AI in seconden overnemen. AI betrouwbaar detecteren blijkt in de praktijk vrijwel onmogelijk. In deze sessie onderzoeken we wat dat betekent voor toekomstgericht en betekenisvol toetsen. Wat is een toets of opdracht nog waard als de uitvoering grotendeels door AI kan worden overgenomen? En wat willen we eigenlijk meten: kennis, het leerproces, of allebei?
Aan de hand van praktijkvoorbeelden en prikkelende stellingen verkennen we samen waar toetsing onder druk staat en waar juist nieuwe kansen liggen. Vervolgens bedenken we zelf toets- en opdrachtvormen die wél overeind blijven in een wereld met AI.
Workshop | Door Suusje Helwegen (NOBRAINERS)

Inhoud volgt.

Workshop | Door Stichting WIE BEN JIJ Film

Spieklocatie 2 – Technolab

Hoe maak je van leren een ervaring die leerlingen écht bijblijft? Ontdek hoe Technolab Leiden techniekonderwijs verandert in een actieve belevenis waarin leerlingen ontwerpen, bouwen en problemen oplossen als echte makers. Laat je inspireren door onze nieuwe projectdagen vol creativiteit, eigenaarschap en impact in co-creatie met bedrijven en scholen.

Workshop | Door Dafne Akerboom (Technolab Leiden)

Neem een inkijkje in het onderzoek ‘Goed onderwijs met minder leerkrachten’ (GOML) als krachtig voorbeeld van praktijkgericht onderzoek waarin echt wordt samengewerkt over grenzen heen. GOML laat zien hoe een onderwijsregio en een hogeschool samen met schoolleiders, leerkrachten en onderzoekers optrekken als gelijkwaardige partners.

Niet onderzoek óver de praktijk, maar onderzoek mét de praktijk staat centraal. Juist in die samenwerking ontstaat ruimte om bij elkaar te spieken: in elkaars vragen, werkwijzen, perspectieven en expertise. In deze workshop krijg je concrete voorbeelden, lessen en opbrengsten uit het onderzoek.

Workshop | Door Karlijn de Jong (Hogeschool Leiden) i.s.m. Onderwijsregio Haaglanden

Samen met Mark Tuitert en echt onderwijs hebben we een programma gemaakt waarbij we samen met leerkrachten hun eigen vuur voor het onderwijs onderzoeken. Waarom heb je er ooit voor gekozen om het onderwijs in te gaan? En hoe zit dat nu? Samen maken we een nieuwe belofte aan het onderwijs vanuit jou als educatief professional. Deze belofte onderzoeken we en zetten we in de organisatie van jouw onderwijsinstelling. Dit doen we d.m.v. het stoïcijnse vraaggesprek, systemisch werk binnen organisaties en outdoor activiteiten. Ontdek (opnieuw) jouw motivatie en kracht!

Workshop | Door Kim Cober (Centrum Onderwijs Innovatie Hogeschool Leiden)

Voor de filosoof en leraar Cornelis Verhoeven (1928-2001) stond het fenomeen van het “spieken” symbool voor de oppervlakkigheid en resultatendwang van veel onderwijs. In onze tijd zijn deze in nog heviger mate aanwezig, mede ten gevolge van oprukkende AI en andere (educatieve) hulpmiddelen. Onderwijs zonder inspanning, zonder “afzien” en werkelijke uitdaging is gedoemd te vervallen tot zielloze (re)productie. Dat is geen prettig vooruitzicht. Valt het tij nog te keren, kan onderwijs werkelijk betekenisvol zijn, wat is daarvoor nodig?

LEFtalk | Door Joop Berding (auteur en spreker)

Hoe ga je met jonge kinderen (4-8 jaar) in gesprek over grote thema’s zoals klimaatverandering en burgerschap? Tijdens deze workshop ontdek je hoe speelse technologie en creatieve leerstrategieën kinderen kunnen helpen om na te denken over de wereld om hen heen.

Workshop | Door Amy Montanje (Naturalis Biodiversity Center)

Hoe fijn is het als je een leerling écht begrijpt? Kom spieken bij de Ambulante Educatieve Dienst (AED) en de faculteit Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden en ontdek meer over traumasensitief onderwijs. Met behulp van VR-technologie stap je in de belevingswereld van een leerling en ervaar je hoe overweldigend een alledaagse klassensituatie kan zijn. Aansluitend gaan we met elkaar in gesprek over wat jij als educatief professional kunt doen om leerlingen meer veiligheid, begrip en ondersteuning te bieden.

Workshop | Door Janneke de Vreeze (Ambulante Educatieve Dienst) i.s.m. faculteit Pedagogische Wetenschappen Universiteit Leiden

Waar en hoe kan Generatieve Artificiële Intelligentie (GenAI) in het onderwijs voor docent en leerling/student een ècht en wenselijk voordeel leveren? We stellen samen een lijst van activiteiten op waarbij GenAI een docent kan ondersteunen in het voorbereiden en uitvoeren van onderwijstaken. Wie wordt daar echt beter van en wat ‘kost’ dat? Vergelijkbaar zijn er ook vele tinten grijs hoe GenAI het leren van studenten kan beïnvloeden. Wat werkt daarbij wel en wat werkt niet? Laat je meenemen langs de wetenschappelijke onderbouwing van (leer)effecten bij inzet van GenAI in het onderwijs.

LEFtalk | Door Ludo Juurlink (ICLON – Universiteit Leiden)

Wat is quantumtechnologie en wat betekent de snelle ontwikkeling ervan voor jouw onderwijspraktijk? In deze verkorte Quantum Awareness Workshop voor docenten maak je op toegankelijke wijze kennis met enkele basisprincipes van quantumtheorie en bespreken we de huidige en toekomstige toepassingen die hieruit voortkomen. We verkennen concrete voorbeelden en gaan daarnaast in op digitale geletterdheid: hoe beoordeel je betrouwbare informatie over nieuwe technologieën? Je gaat naar huis met praktische handvatten en direct inzetbaar lesmateriaal.

Workshop | Door Cintia Perugachi Israels (QDNL Leiden – Universiteit Leiden)

De beweging naar inclusief onderwijs vraagt om een andere manier van kijken. Vragen rondom leerlingen staan vaak niet op zichzelf, maar raken ook de groep, de leerkracht, ouders en de school. De focus verschuift van het ondersteunen van individuele leerlingen naar het versterken van het collectief.

In deze sessie laten het ministerie van OCW en de AED zien hoe een visuele en oplossingsgerichte gespreksmethodiek, gebaseerd op handelingsgericht werken (HGW) en handelingsgericht arrangeren (HGA), hierbij kan helpen. Met de stappen Overzicht, Inzicht en Uitzicht werken betrokkenen samen aan een gedeeld beeld, passende oplossingen en concrete vervolgstappen.

We nemen je mee in de gedachte achter deze aanpak én laten zien hoe deze in de praktijk wordt toegepast op scholen.

Workshop | Door Barbara Janssens (OCW) en Monique van Tilburg (AED)

Spieklocatie 3 – Da Vinci College Lammenschans

Wat maakt een leraar tot een kunstenaar? Een leraar leest de situatie, maakt keuzes, experimenteert en beweegt mee met wat er ontstaat in de klas. In deze sessie verkennen we het kunstenaarschap van de leraar en onderzoeken we hoe dit kan bijdragen aan meer eigenaarschap, creativiteit en brede vorming in het onderwijs. Aan de hand van reflecties van leerlingen van Da Vinci College Lammenschans maken we zichtbaar wat er al is en ontdekken we samen hoe dit verder versterkt kan worden.

LEF-talk | Door Maaike de Witte-de Jong (Da Vinci College Lammenschans) i.s.m. Studio Moio

Terwijl de les begint, hebben jouw leerlingen er vaak al een hele wereldreis op zitten. Niet fysiek, maar via het scherm in hun broekzak. De digitale wereld biedt eindeloze kansen, maar de schaduwkant is grillig: van sexting en grooming tot de verleidelijke weg naar jeugdcriminaliteit via snelle online deals. Serhat Ögretmen geeft je een inkijkje in de online wereld van leerlingen in het primair onderwijs.

LEFtalk | Door Serhat Ögretmen (Digiwijzer)

Terwijl de les begint, hebben jouw leerlingen er vaak al een hele wereldreis op zitten. Niet fysiek, maar via het scherm in hun broekzak. De digitale wereld biedt eindeloze kansen, maar de schaduwkant is grillig: van sexting en grooming tot de verleidelijke weg naar jeugdcriminaliteit via snelle online deals. Sanne van der Velden geeft je een inkijkje in de online wereld van leerlingen in het voortgezet onderwijs.

LEFtalk | Door Sanne van der Velden (SCOL – Digiwijzer, zichthouder het LEF)

Benieuwd wat film kan betekenen in de klas? Kom spieken bij het Scholieren Filmfestival en Filmhub Zuid-Holland! Ontdek hoe leerlingen hun eigen filmfestival organiseren, van programmering en marketing tot kaartverkoop en vormgeving. In deze interactieve sessie leg je in recordtempo de basis voor je eigen droomfestival én krijg je inspiratie voor filmeducatie in de regio.

Workshop | Door Nick Hortensius (Scholieren Filmfestival) i.s.m. Filmhub Zuid-Holland

Hoe kunnen scholen en organisaties samen bijdragen aan gelijke kansen voor kinderen? Kom spieken bij Hogeschool Leiden en Naturalis en ontdek de kracht van lokale leerecosystemen. Je maakt kennis met een praktische evaluatietool waarmee je onderzoekt hoe jouw organisatie kan bijdragen aan toegankelijkheid, inclusie en kansengelijkheid. Na afloop ga je naar huis met het werkboek Kansrijk om de hoek om samen met collega’s verder aan de slag te gaan.

Workshop | Door Judith Ligtvoet (Hogeschool Leiden) i.s.m. Naturalis

Hoe help je jongeren om weloverwogen keuzes te maken in een steeds complexere wereld, zowel online als offline? In deze interactieve sessie verkennen Hogeschool Leiden en Skillschool Leiden de leefwereld van jongeren en de invloeden die daarbij een rol spelen. Je krijgt actuele inzichten, deelt ervaringen met andere deelnemers en ontdekt hoe je als educatief professional dichter bij jongeren kunt komen en hen kunt ondersteunen bij het ontwikkelen van hun morele kompas.

Workshop | Door Anna de Keijzer (Hogeschool Leiden) i.s.m. Skillschool Leiden

Hoe zie jij de toekomst van volgende generaties: van jouw leerlingen en wellicht je eigen kinderen voor je? Aan de hand van een oefening staan we stil bij ons eigen toekomstbeeld. Is dat een rooskleurig beeld, of vooral technologisch? Ervaren we in de toekomst meer verbinding met elkaar, met mensen in een kwetsbare positie hier en ver weg en met natuur en andere diersoorten dan wijzelf? Welke invloed hebben wij daarop vanuit het onderwijs? En hoe kunnen we onze leerlingen en studenten begeleiden bij het vormen van een positief toekomstbeeld en hen de kans geven zich te oefenen in ‘burgerschapsvaardigheden’ van de toekomst?

Workshop | Door Mandy van Valkenburg (Vlietland College, zichthouder het LEF), i.s.m. met Natuur & Duurzaamheideducatie – gemeente Leiden en
Duurzaam Docenten Netwerk

De beste gesprekken ontstaan vaak aan tafel. Tijdens deze culinaire workshop ga je zelf aan de slag met het maken van iets lekkers, terwijl je met de wethouders in gesprek gaat over onderwijsvraagstukken die jou bezighouden. Een ontspannen sessie waarin ontmoeten, uitwisselen en samen creëren centraal staan. Wat er precies op het menu staat, blijft nog even een verrassing.

Workshop | Door mboRijnland i.s.m. de gemeente Leiden

Borrel & Beleef

De band Time Flies ontstond in coronatijd, toen afstand en nabijheid ineens een andere betekenis kregen. Wat startte als een manier om verbonden te blijven, groeide uit tot Time Flies. Nu, een paar jaar later, speelt de band nog steeds met veel plezier samen. Ze bestaan uit verschillende generaties en dat hoor je ook terug in de muziek: van country en blues tot rock en pop. Van nul tot nu!

Naast muzikant werkt Patricia Danckaarts bij mboRijnland, extra leuk dat we haar tijdens het LEFtival in een hele andere rol kunnen zien en kunnen genieten van de muziek die ze met haar band maakt!

Door: Patricia Danckaarts (mboRijnland) i.s.m. de muzikanten van Time Flies
Claim nu je ticket voor het LEFtival!