Zichtlijnen van het LEF

In Leiden kiezen we ervoor om niet het systeem, maar het kind centraal te stellen.

We willen een stad zijn waar onderwijs, opvoeding en ontwikkeling samenkomen. Rondom het hele kind, leerling, student.

We zoeken de energie in het anders samenwerken. In het samen optrekken van opleiding en praktijk. In het vinden van nieuwe vormen van partnerschap, financiering en innovatie. Niet omdat het moet, maar omdat we geloven in goed onderwijs als recht en niet als gunst.

Het LEF verbindt mensen die durven dromen van duurzaam, inclusief en breedvormend onderwijs. Mensen die de universele rechten van het kind als kompas nemen. En die weten: het systeem verandert pas als wij het anders doen.

Samen er dwars doorheen. Daar zit onze energie. Samen, met de nodige creativiteit en met gedeeld eigenaarschap. We vragen niet wie er verantwoordelijk is, maar wie er mee durft te doen. Wie heeft het LEF?

Het LEF ziet het grotere geheel en begint bij waar het om draait. De ontwikkeling van het kind, de leerling, de student en de professional.

In het LEF voelen we samen de energie van een gedeelde overtuiging: dat het anders moet en kan.  Onze drie zichtlijnen en vijf dwarslijnen sturen niet alleen onze werkwijze, maar verbinden ook in de derde fase van het LEF (2026-2030) de strategische agenda’s naadloos aan elkaar.

Samen vormen deze drie zicht- en vijf dwarslijnen de ruggengraat van onze aanpak binnen het LEF, waarmee we werkelijk het verschil maken.

Zichtlijnen

Samen zijn we sterker

Waar staan we voor?
We geloven in de kracht van anders samenwerken. In het samen optrekken van opleiding en praktijk en in het verkennen van nieuwe vormen van partnerschap, innovatie en financiering. Binnen de zichtlijn Anders samenwerken bouwen we voort op bestaande verbindingen rond het anders organiseren van onderwijs en zoeken daar de energie om samenwerking te verdiepen en te verbreden.

Wat beogen wij?
We versterken samenwerkingen die al werken en vergroten hun impact. We maken zichtbaar wat succesvolle samenwerking oplevert en dragen bij aan duurzame verbindingen, die verder reiken dan losse projecten of tijdelijke initiatieven.

Wat kun je verwachten?
We organiseren ontmoetingen waarin we vragen, kansen en behoeften ophalen rondom anders samenwerken en zorgen dat het LEF betrokken is in bestaande samenwerkingen. We gebruiken het Netwerkimpactmodel van het LEF om samenwerking en impact inzichtelijk te maken.

Wat is onze beweging?
Voor het laten slagen en verankeren van een innovatie, is het van belang om te werken vanuit het model sponsor – verkenner – verbinder, dat het DNA van het LEF vormt. Door deze rollen steeds concreter te maken voor alle partners, stimuleren we het succes van de samenwerking. We sluiten aan bij bestaande bewegingen en versterken wat al in ontwikkeling is. Daar waar ruimte ontstaat, gaan we samen de uitdaging aan. Zo maken we de impact van anders samenwerken zichtbaar en bouwen we aan een netwerk dat leert, beweegt en samen verschil maakt.

Ruimte maken, LEF tonen, nieuwe werelden openen

Waar staan we voor?
Met brede vorming richten we ons op het opgroeien van kinderen, leerlingen en studenten die verbonden zijn met zichzelf, de ander en de wereld en die vanuit hun eigen talenten en interesses betekenisvol kunnen deelnemen aan de samenleving.
Binnen de zichtlijn Brede vorming creëren we ruimte om die ontwikkeling gezamenlijk vorm te geven: we verzamelen ideeën en verlangens, verbinden perspectieven en geven zicht op wat brede vorming in de Leidse regio kan betekenen.

Wat beogen wij?
We dragen bij aan een onderwijspraktijk waarin brede vorming het uitgangspunt is en kinderen, leerlingen en studenten kunnen floreren en daarmee ook de samenleving.
Daartoe is het essentieel dat alle dimensies van hun mens-zijn (fysiek, sociaal, emotioneel, cognitief, creatief, spiritueel en moreel) worden gezien, gewaardeerd en gestimuleerd. We zetten in op onderwijspraktijken, die je laat ontdekken wie je bent, wat je kunt en hoe je je kunt verbinden met de wereld om je heen.

Wat kun je verwachten?
We werken open, nieuwsgierig en mensgericht. We onderzoeken samen wat brede vorming vraagt van leraren, scholen en het opleiden van leraren, vanuit een pedagogische oriëntatie. Binnen de zichtlijn Brede Vorming vind je een netwerk dat ruimte biedt om te experimenteren, te leren en brede vorming samen verder te ontwikkelen. We brengen mensen, ideeën en praktijken bij elkaar en maken brede vorming concreet door aanbod, inspiratie en ondersteuning die aansluit bij de behoeften van onze partners.

Wat is onze beweging?
Onze beweging is die van gezamenlijk ontdekken, verbinden en vernieuwen. We werken op verschillende lagen van het onderwijs en stimuleren dat scholen en partners vanuit hun eigenheid bijdragen aan brede vorming. Vanuit een gezamenlijk belang openen we nieuwe werelden, vergroten we professionele ruimte en bouwen we aan een netwerk dat dwars door de grenzen van elke eigen organisatie groeit en systemisch doorwerkt aan brede vorming.

LEF om te spelen en te experimenteren

Waar staan we voor?
Het LEF verbindt mensen die samen durven dromen en die weten: het systeem verandert pas als wij het doen. Binnen het LEF is elke educatieve professional welkom: ongeacht je rol of ervaring binnen het onderwijs. Vanuit dit idee van gastvrijheid, biedt onze zichtlijn ‘open space’ ruimte voor nieuwe ideeën en kansen.

Wat beogen wij?
We bieden een plek waar ideeën op kweek worden gezet, nieuwe interacties ontstaan, initiatieven ontkiemen en worden uitgeplant. Soms eenmalig en soms om verder te groeien en te ontwikkelen.

Wat kun je verwachten?
We kijken samen naar kansen en de rol van het LEF binnen jullie idee. We zoeken verbinding door het gesprek aan te gaan. We faciliteren krachtig op de achtergrond. We maken de beweging groter en zichtbaarder, door een platform te bieden dat aandacht genereert in het Leidse en regionale speelveld bij educatieve professionals.

Wat is onze beweging?
We leren en innoveren samen door het benutten van verschillende perspectieven. We zorgen dat het vonkt, broeit, borrelt, beweegt, speels is, licht is en verwondert. En we kijken naar kansen om de beweging binnen een van de zicht- en dwarslijnen voort te zetten.

Dwarslijnen

Samen vernieuwen, verdiepen en verbinden met LEF

Waar staan we voor?
We stimuleren samenwerking en kennisdeling over de grenzen van je eigen organisatie heen. We benutten daarbij het netwerk rondom de Leidse innovatiesubsidie en brengen vernieuwers uit verschillende scholen en partners samen. We geloven dat innovatie sneller groeit en sterker wordt wanneer we het samen doen.

Wat beogen wij?
We bieden initiatieven een netwerk waarin vernieuwing kan verbreden en verdiepen. We helpen je de kracht van andere initiatiefnemers te benutten, elkaars inzichten te verbinden en bewegingen te versterken. Zo zorgen we dat succesvolle innovaties kunnen groeien, verankeren en opschalen binnen de Leidse onderwijspraktijk.

Wat kun je verwachten?
• We faciliteren krachtige ontmoetingen met impact, die draaien om het starten, samenwerken en borgen van je initiatief.
• We leren en innoveren door het benutten van elkaars perspectieven.
• We helpen je tijd en ruimte te creëren om je innovatie verder te brengen en duurzaam te verankeren in je organisatie.
• We bieden inspiratie door voorbeelden, verhalen en ervaringen uit eerdere Leidse innovaties zichtbaar te maken.

Wat is onze beweging?
We bouwen samen aan een duurzaam innovatienetwerk, waarin ideeën niet ophouden bij de grenzen van een organisatie, maar zich verspreiden door de hele regio. We bewegen van losse innovatieprojecten naar een gezamenlijke leer- en ontwikkelgemeenschap. We maken vernieuwing toegankelijk, zichtbaar en gedeeld, zodat het Leidse onderwijs steeds sterker, rijker en toekomstbestendiger wordt.

Van ambitie naar actie: duurzaamheidsonderwijs in beweging

Waar staan we voor?
In Leiden is veel aandacht voor duurzaamheid binnen onderwijs en beleid. Scholen nemen het op in hun plannen, duurzaamheid en biodiversiteit vormen een van de drie thema’s van Leiden Kennisstad en zijn een belangrijke pijler binnen het gemeentelijk beleid. Ook in de nieuwe kerndoelen krijgt duurzaamheid een duidelijke plek, wat scholen de opdracht geeft dit thema te verbinden aan curriculum en pedagogisch-didactisch handelen.
Vanuit de dwarslijn Duurzaamheid ondersteunen en faciliteren wij scholen hierbij en geven we samen een verdere impuls aan duurzaam en toekomstgericht onderwijs in de regio.

Wat beogen wij?
We willen duurzaamheid steviger verankeren in het onderwijs in de Leidse regio. Duurzaamheidsonderwijs is toekomstgericht onderwijs: het bereidt leerlingen voor op een veranderende wereld en biedt hoop en handelingsperspectief om die toekomst actief mede vorm te geven.
Daarbij gaat het niet alleen om kennisoverdracht, maar ook om het ontwikkelen van vaardigheden en competenties zoals systeemdenken, toekomstdenken en waardengericht handelen, met aandacht voor thema’s als sociale rechtvaardigheid.
We sluiten aan bij het landelijke netwerk Leren voor Morgen en de internationale Whole School Approach, zoals uitgewerkt in het model voor duurzaamheidsonderwijs. Vanuit dit model werken we aan een structurele en samenhangende plek voor duurzaamheid in het onderwijs.

Wat kun je verwachten?
We brengen onderwijsprofessionals, leerlingen en duurzame partners samen rond duurzaam en toekomstgericht onderwijs. We faciliteren uitwisseling en verdieping en ondersteunen het opzetten en versterken van initiatieven binnen scholen. We verbinden scholen met lokale en landelijke aanbieders van duurzame educatie en maken actueel aanbod, expertise en voorbeelden toegankelijk. Daarnaast creëren we zichtbaarheid en gezamenlijke momenten die inspireren, leren stimuleren en duurzame vraagstukken concreet maken voor leerlingen en professionals.

Wat is onze beweging?
Vanuit de dwarslijn Duurzaamheid werken we aan een samenhangende beweging waarin duurzaamheids­onderwijs in Leiden steeds steviger vorm krijgt. We bouwen voort op bestaande initiatieven, zoals de Klimaatklas en zetten in op doorlopende leerlijnen waarin duurzaamheid en biodiversiteit betekenisvol worden verbonden aan onderwijspraktijk en curriculum.
We nemen daarbij een aanjaag- en voortrekkersrol: we verbinden onderwijsinstellingen, kennispartners en de stad en geven duurzaamheids­onderwijs meer handen en voeten binnen bestaande samenwerkingen, zoals Leiden Kennisstad. Met de kennis, voorzieningen en netwerken die Leiden rijk is, willen we samen met de stad een voorbeeldfunctie vervullen. Zo werken we toe naar een toekomst waarin Leiden zich profileert als City of Sustainable Schools & Studies.

Ruimte voor ontwikkeling begint bij welzijn

Waar staan we voor?
Wij staan voor het creëren van een onderwijscontext, waarbinnen welzijn een basisvoorwaarde is: een veilige omgeving waarin iedereen zich gezien en gehoord voelt en van daaruit kan leren, werken en ontwikkelen. Wij zien welzijn als voorwaarde om te kunnen leren en functioneren. Wanneer mensen zich veilig voelen en vertrouwen ervaren, neemt de kans op uitval af en ontstaat ruimte om te groeien.

Wat beogen wij?
We stimuleren leeromgevingen waarin kinderen, leerlingen, studenten, educatieve professionals en het onderwijsondersteunend personeel kunnen floreren. Daarbij richten we ons niet primair op individuele problemen, maar op de onderliggende cultuur en context waarin die problemen ontstaan. We geloven dat het van belang is om rust in te bouwen in de bestaande cultuur, opdat we ruimte durven nemen voor de mens in het systeem.

Wat kun je verwachten?
We creëren een tussenruimte en vervullen de rol van facilitator en katalysator rondom het thema welzijn. We brengen verhalen over contexten in beeld: situaties waarin het goed gaat en waarin het schuurt. We analyseren en verdiepen deze verhalen samen om zicht te krijgen op werkende en niet-werkende elementen. We delen inzichten en voorbeelden, brengen in kaart wat er nodig is en verkennen hoe deze elementen breder toepasbaar zijn.

Wat is onze beweging?
Onze beweging is die van vertragen om te kunnen zien en doen wat echt nodig is. We werken toe naar een onderwijscultuur, waarin ruimte is voor verschil en ongemak en we oefenen hoe we hiermee omgaan zonder direct te willen oplossen. Waarin sociaal vertrouwen kan groeien en we oog hebben voor de doorwerking van welzijn in alle lagen van het onderwijs. We bouwen geen nieuwe structuren, maar versterken wat al werkt en richten ons op kleine stappen. Zo wordt welzijn steeds meer een vanzelfsprekende basis in onderwijscontexten.

Vind, verbind en versterk je onderwijs

Waar staan we voor?
Het Leidse onderwijs is rijk en divers. Van voorschoolse educatie tot universiteit, van culturele partners tot bedrijfsleven – er gebeurt ontzettend veel moois in onze regio.
De dwarslijn Onderwijs in de Leidse regio (OILR) biedt ruimte om dat overzichtelijk samen te brengen in een platform, dat uitnodigt tot kennisdeling en samenwerking.

Wat beogen wij?
Via het digitale kennisplatform onderwijsindeleidseregio.nl zijn alle ontwikkelingen en opbrengsten van het Leidse onderwijs zichtbaar, vindbaar en deelbaar binnen en buiten de regio. Het platform biedt een overzicht van succesvolle projecten en actueel aanbod. We maken zichtbaar wat werkt, wat er speelt en wie waarmee bezig is. Zo versterken we de uitwisseling van kennis en ervaring en maken we de ambities uit de Leidse Educatieve Agenda werkelijkheid.

Wat kun je verwachten?
We delen praktijkverhalen die inspireren en laten zien hoe scholen werken aan hun uitdagingen. We bundelen actueel educatief aanbod op één plek: van cultuureducatie tot gastlessen, van workshops tot excursies. We bieden inzicht in ontwikkelingen binnen het Leidse onderwijs en in lopende projecten. We bieden ruimte om te verbinden met collega’s, die aan vergelijkbare vraagstukken werken en nodigen uit met elkaar in gesprek te gaan.

Wat is onze beweging?
We maken het Leidse onderwijs dieper, breder en sterker door kennis en ervaring toegankelijk te maken voor alle educatieve professionals. We bouwen aan een ecosysteem en bewegen van losse initiatieven naar gedeelde kennis, van vragen aan het systeem naar vragen aan elkaar en van “wat doen zij?” naar “wat kunnen wij samen?”

Waar staan wij voor?
Wij staan voor een mensgerichte en toekomstbestendige benadering van digitalisering en AI.
In Leiden zien we digitalisering en AI niet als doel op zich, maar als middelen om onderwijs, samenleving en arbeidsmarkt te versterken. We geloven dat technologische ontwikkelingen alleen waardevol zijn wanneer ze bijdragen aan gelijke kansen, wendbaar onderwijs en goed toegeruste professionals en leerlingen.

Wat beogen wij?
Wij beogen dat Leiden vooroploopt in de manier waarop onderwijs omgaat met digitalisering en AI.
Dat betekent dat scholen, onderwijsprofessionals en leerlingen niet alleen begrijpen wat AI en digitalisering betekenen, maar ook weten hoe zij deze ontwikkelingen verantwoord en effectief kunnen toepassen. We streven naar een onderwijsomgeving waarin alle scholen – ongeacht omvang of middelen – gelijke kansen krijgen om mee te bewegen. Door kennis te delen, samenwerking te versterken en initiatieven te verbinden, bouwen we aan een stevig fundament dat reikt van bestuurskamer tot klaslokaal.

Wat kun je verwachten?
Je kunt inspiratie, verbinding en concrete handvatten verwachten.
Binnen het LEF brengen we mensen samen die willen bouwen aan de toekomst van onderwijs in een digitale samenleving. Denk aan inspirerende ontmoetingen, praktijkvoorbeelden, kennisdeling en gezamenlijke verkenningen rondom AI en digitalisering.
We bieden ruimte om te leren van elkaar, nieuwe samenwerkingen te starten en ideeën te vertalen naar de dagelijkse onderwijspraktijk. Zo ontstaat een beweging waarin innovatie niet losstaat, maar duurzaam wordt verankerd in onderwijs en beleid.

Wat is onze beweging?
Onze beweging is een gezamenlijke zoektocht naar hoe onderwijs, stad en samenleving zich verhouden tot digitalisering en AI. Het is een beweging waarin we niet wachten op kant-en-klare antwoorden, maar samen leren, experimenteren en richting geven. Binnen deze beweging verbinden we mensen uit alle lagen van het onderwijs (van bestuur en schoolleiding tot leraren en leerlingen) met kennisinstellingen, beleidsmakers en maatschappelijke partners. Door elkaar te ontmoeten, ervaringen te delen en initiatieven te verbinden, ontstaat ruimte voor vernieuwing die gedragen en duurzaam is.
Zo bouwen we stap voor stap aan een lerend netwerk waarin digitalisering en AI bijdragen aan kansengelijkheid, wendbaarheid en toekomstgericht onderwijs in Leiden.