Het Healthy Society Center is in eerste instantie een initiatief van de faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit Leiden en Gemeente Leiden. “Verbreden, verrijken en verbinden van gezondheidsinitiatieven is de ambitie van het Healthy Society Center. Door wetenschap te verbinden aan gezondheidsinitiatieven, kun je maatschappelijke opbrengsten optimaliseren”, stelt Sandra van Dijk, universitair hoofddocent en coördinator Healthy Society bij Medical Delta. “Zo kom je tot beter onderbouwd beleid en kun je werken aan deskundigheidsbevordering.”
Tijdens het interactieve deel van deze thematafel ligt de focus op drie wicked problems van het preventieakkoord: meer bewegen, gezonder eten en aanpakken van eenzaamheid. In groepjes wordt in kaart gebracht welke partijen hierin een rol spelen. Bij ‘meer bewegen’ is dat een brede range van inwoners, verzekeraars, werkgevers, scholen tot huisartsen. Bij ‘bestrijden eenzaamheid’ gaat het van studentenvereniging via religieuze instellingen tot woningcorporaties. Maar ook de koffiecorner bij de Hema en de kletskassa bij de Jumbo worden genoemd om te inventariseren wie eenzaam is.
De eerste oplossingsrichtingen komen aan de orde. Denk aan het belonen van goed gedrag door verzekeraars en andere inrichting van de (publieke) ruimte door architecten en gemeente als het gaat om meer bewegen. Of aan het verleiden tot gezond eten via straatfeesten en een rol voor scholen bij de lunch. Bij de aanpak van eenzaamheid denken de deelnemers aan buddysystemen en gemengd wonen voor jong en oud. “Eenzaamheid is een groot probleem, maar je kunt mensen alleen helpen met een kleinschalige aanpak”, zegt een deelnemer.
Alle deelnemers zien kansen voor het Healthy Society Center. “Het is bij uitstek geschikt voor citizen science, waarbij we studenten betrekken bij maatschappelijke uitdagingen”, zegt een vertegenwoordiger van Universiteit Leiden. Een deelnemer van Hogeschool Leiden merkt op dat een toegespitste opleiding op dit werkterrein het overwegen waard is. En waar zou een toekomstige fysieke locatie moeten komen, in het centrum van Leiden of juist in een wijk waar de gezondheidsproblemen groot zijn? “Misschien moet je kiezen voor een mobiele locatie zoals een bus, zodat je van wijk naar wijk kunt.”
Vrijwel alle aanwezige deelnemers willen betrokken blijven. Zij worden uitgenodigd voor een vervolgbijeenkomst.
Wat is Medtech? De definitie van het begrip bepaalt immers welke bedrijven en instellingen zich verbonden voelen. Na discussie in de deelsessie over de positionering van Medtech in Leiden wordt gekozen voor: Alle technologie tussen de ziekte en de behandeling. Dat is dus van protheses tot pacemaker, of stent, maar ook (computer-)apparatuur die gebruikt wordt bij chirurgische ingrepen.
“Niet alle bedrijven en instellingen in Leiden zien zichzelf als (bio)Medtech, terwijl ze er eigenlijk veel gebruik van maken. De lijst van bedrijven die (in vitro) technologieën inzetten voor het produceren van medische producten is best lang. Daarin zie je een groeiend aantal startups”, vertelt Fijs van Leeuwen, hoogleraar Radiologie aan Universiteit Leiden en trekker van de thematafel Positioneren van Medtech in Leiden.
En er zijn veel meer betrokken partijen. “Denk aan het Bio Science Park. Kijk ook naar het LUMC; de plek waar alle medische innovatie samenkomt.” Van Leeuwen ziet kansen voor de stad: “Er zijn unieke productiemogelijkheden, er is veel technische en medische kennis aanwezig en ik zie opleidingsmogelijkheden voor het trainen van toekomstige workforce. Samenwerking met TU Delft binnen de Medical Delta biedt mogelijkheden tot verdere groei en uitbreiding van de expertise.” Andere partners zijn Naturalis, de Leidse Instrumentmakers School, de Hogeschool Leiden en Biotech Trainings Facility. Biopartner en Leiden Center for Innovation and Entrepreneurship zijn potentiële partners voor faciliteiten. En op het gebied van maatschappelijke betrokkenheid wordt gedacht aan Museum Boerhaave, CORPUS en Technolab.
Tijdens de thematafel werd duidelijk dat het omarmen en benoemen van (bio)Medtech als Leidse activiteit een verrijking is voor lopende initiatieven. Meer profilering is wel nodig. Van Leeuwen: “We hebben in Leiden een aantal unieke pareltjes op het gebied van (bio)Medtech die we in het zonnetje moeten zetten en die we kunnen gebruiken als katalysator voor de verdere groei van dit initiatief.” Een naam is al verzonnen: Centrum voor (bio)medische sleuteltechnologieën. Nu is het tijd voor de volgende stappen.
“Een aantal startups bij PLNT maakt medisch-technische toepassingen. Als het product aanslaat, en ze willen opschalen, kunnen ze niet terecht op het BioSciencePark, want ze passen niet in het profiel. Het zijn bedrijven die nog niet als groep worden herkend, maar die er wel zijn. Maar hoe groot is die groep? Ik zie binnen PLNT dat er kansen zijn; voor die bedrijven én voor Leiden. Daar wil ik het komend jaar de schouders onder zetten.”
“Museum Boerhaave richt zich ook op life sciences. Daarbij willen we geschiedenis verbinden aan de actualiteit. Ook persoonlijk ben ik geïnteresseerd in gezondheidspreventie en lifestyle. Dat kwam mooi samen bij de thematafel Healthy Society Center. Of wij daarin een actieve rol kunnen spelen? Als museum doen we veel aan educatie en we bieden alleen gezonde voeding aan. Maar als er andere initiatieven zijn waarop we kunnen aansluiten, dan staan we daar altijd voor open.”
“Bij ‘Leren met de Stad’ willen we Leidenaren laten profiteren van de kennis die de universiteit en hogeschool hebben. Bijvoorbeeld door studenten en onderzoekers te laten werken aan maatschappelijke vraagstukken in de stad. Gezondheid en eenzaamheid zijn bij uitstek thema’s om lokaal onderzoek naar te doen. Daarom willen wij ons ook heel graag aansluiten bij het Healthy Society Center.”
